Alyuvar Üretimi
Alyuvarlar kırmızı kemik iliğinde üretilir.
Kırmızı ilik (veya miyeloid ilik), süngerimsi kemikte bulunur. Alyuvar, akyuvar ve trombositler burada üretilir.Myeloid dokudan zengindir.
Alyuvar Üretimi ve Gelişimi
Alyuvarların üretimi annede fetal gelişimin 8. haftasında karaciğer ve dalakta başlar ve 5. aya kadar sürer. Gebeliğin 3. ayından itibaren oluşmaya başlayan ke-mikiliği, 5 aydan itibaren kan yapma görevini üstlenir ve yaşam boyu devam eder. Yetişkin bir insanda kan, en çok yassı ve kısa kemiklerin iliğinde yapılır (Şekil-1.48). Kırmızı kemik iliği, gençlik döneminde kırmızıdır ve alyuvar yapımına katılır; yaşlılık döneminde ise yağlamr, sarımsı bir renk alır (sarı kemik iliği) ve artık alyuvar yapımına katılmaz. Vücut fazla miktarda kan kaybederse sarı kemik iliği kırmızı kemik iliğine dönüşerek alyuvar yapımına yeniden katılır.Alyuvarlar kırmızı kemik iliğinde bulunan eritroblast-îardan oluşur. İlk oluşan hücreler çekirdekli, fakat he-moglobinsizdir. Bu hücreler bölünerek sayılarını artırır. Bu esnada çekirdek, mitokondri, sentrozom, endoplazmik retikulum gibi organlarını dışarı atarak iki yüzeyi çökük bir disk şeklini alır (Resim-1.5). Bu çöküntü onlara hem kılcal damarlardan geçiş kolaylığı sağlar, hem de yüzey artışından dolayı oksijen bağlama kapasitesini artırır. Yine bu çökme sonucu alyuvar zarlarının yüzeyi artar. Sonuçta oksijen ve karbondioksit taşıma kapasitesi yükselmiş olur. Böylece olgunlaşmış alyuvarlar ortaya çıkar. Bu hücreler, mi-tokondrileri olmadığı için oksijenli solunum yapmaz, gerekli enerjiyi glikolizle sağlar.
Hemoglobinin demir taşıyan porfirin kısmı mitokond-ride (hem), globin (protein) kısmı ise ribozomlarda sentezlenir.
Alyuvar yapımında en etkili vitamin B-12 vitaminidir. Bu vitamin kan yapan hücrelerin aktif hale geçmesini sağlar. Bu vitamininin sentezi, özellikle geviş getiren hayvanların işkembelerinde bakteriler tarafından, kobalt kullanmak suretiyle sentezlenir. Kobalttan yoksun çayırlarda beslenenlerde bu nedenle kansızlık (anemi) görülür. Ayrıca B& vitamini hem sentezinde, B2 vitamini de kemik iliği oluşumunda etkilidir.
Alyuvarlar kan dolaşımına girdikten sonra, en çok 128 gün yaşayabilir. Hücre organellerinin büyük çoğunluğunu daha önce yitirdiği için çoğalamaz ve yenilenemez. Özellikle dalak, karaciğer, lenf düğümleri, ve kırmızı kemik iliğinin kan damarlarındaki retikula-endotel sistem, yaşlı alyuvarların yıkım yeridir. Fagositler alyuvarları parçalar, sonuçta açığa çıkan demir molekülleri ayrılarak dalakta ve kırmızı kemik iliğinde depolanarak yeniden alyuvar yapımında kullanılır. Hem’in porfirin kısmı ise sarı renkli bir pigment olan bilurubin’e çevrilerek karaciğere taşımr, buradan da safraya geçer; bu madde bağırsaktaki bakteriler tarafından değiştirilerek dışkıya renk verir.
Donma ve çözünme, yüksek sıcaklık, yoğun tuz, alkol, eter, benzen ve yılan zehiri gibi maddeler alyuvarları eriterek hemoüze neden olurlar.
Benzer Yazılar:
- Sarılık nedir?
- Akyuvarların ve Alyuvarların Kan Hücrelerindeki Sayısı
- Kronİk granÜlosİter lÖsemİ nedir?
- Hemolİtİk anemİler nedir?
- Mİelofİbrozİs nedir?
- Bİlİrubİn metabolİzmasi nedir?
- Dalak büyümeleri nedir?
- Hangi vitaminler vücudumuza faydalıdır ?
- Anİ kan kaybi anemİsİ nedir?
- Polisitemi (Polisitemia Vera)
Blog > Sağlık > Sağlık Bilgisi > Alyuvar Üretimi