Ampermetrenin İcadı ve Bulunuşu

AMPERMETRE

Analog veya dijital olarak iki ayrı türde kullanılabilen ölçü aletleridir. Yapım amaçlarna göre bir kaç Miliamper’tan yüzlerce Amper’e kadar ölçüm yapabilirler.Akım ölçerler.Bu ölçüm DC veya AC akım ölçümü olabilmektedir.

Gerilim ölçümünü de beraber yapan ölçü türüne de (dirençle beraber) wattmetre adı verilmektedir. AKIM ÖLÇER olarak da bilinir.

Üzerinde büyük akım değerleri ölçüleceğinde; düzenek içinden ölçülecek akımın bir bölümü geçirilir.  Akımın geri kaln büyük bir bölümünü ise aygıta paralel olarak bağlanan bir şönt devresi taşır.

Çok küçük akım değerleri ölçülmek istendiğindeyse; galvonometre adı verilen küçük akım değerlerini ölçen (miliamper, mikroamper..) düzenekler kullanılır. Her koşulda da farklı düzenekler kullanıldığından günümüzde bu özellikleri tek çatı altında toplayan çok amaçlı ampermetreler geliştirilmiştir.

AMPERMETRELERİN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ

Çalışma prensipleri;en zayıf elektrik akımının iletken tel sarılı bir bobini bir mıknatısa dönüştürme özelliğine dayanır. Bu durumu döner bobinli ampermetrelerle açıklarsak; silindir biçimde demirden bir gövdeye tutturulmuş küçük bir bobinden bahsedebiliriz. Bobin at nalı biçiminde bir büyük ve güçlü bir mıknatısın arasına tutturulmuştur.

Çok duyarlı olmasına rağmen sadece doğru akım ölçmede kullanılır. Yeri gelmişken neden sadece doğru akım ya da neden sadece alternatif akım(AC) sorusunun cevabı kurulan düzeneklerde sadece tek yönlü akım dolaşmasına izin verilmesi olabilir.

AMPERMETRE ÇEŞİTLERİ

Ampermetrler çeÅŸitliklerine göre farklı çalışma prensipleri ve duyarlılıklar gösterirler.Bu çeÅŸitten bir olan D’Arsonval ampermetresi; doÄŸru akımı 0.1-2 arası duyarlılıkta ölçmektedir.Aynı ÅŸekilde bir elektrodinamik ampermetre hem doÄŸru hemde alternatif akımda kullanılır ve duyarlılık aralığı 0.1-0.25 arasındadır

Haraketli parça taşımayan sayısal ampermetreler ; ölçülen anlog akımın sayısal devreye çevrirken temelde prensip olarak bir integratör devreyle bir ADC kullanırlar. Sayısal ampermetrelerin çoÄŸunun duyarlılığı %1 ‘in üzerindedir.Özellikle alternatif akımları ölçmede kullanılan ısıl ampermetrede; ölçülen akım tarafından ısıtılan termokupl (termoelektrik çift) doÄŸan çok ufak gerilim; bir milivoltmetreyle ölçülür.

Ampermetre İcadı

Ampermetreyi Fransız fizikçi Andre Marie Ampere (1775–1836) bulmuÅŸtur.

André Marie Ampère (20 Ocak 1775 – 10 Haziran 1836), Fransız fizikçi. Elektromanyetizmayı ilk bulan kiÅŸiler arasında gösterilir. Elektrik akımı birimi Amper onun adına ithafen verilmiÅŸtir.

Ampere Lyon’da doÄŸdu. Babası ona Latince öğretmek istiyordu ancak matematiÄŸe olan ilgisini ve yatkınlığını görünce vazgeçti. Ancak Ampere, Latincesini, Euler ve Bernoulli’nin konularını izleyip uzmanlaÅŸacak derecede ilerletti.

1799′da Julie Carron ile evlendi. 1796′yı izleyen yıllarda Lyon’da özel matematik, kimya ve dil dersleri verdi. 1801′de bir fizik ve kimya profesörü olarak Bourg’a taşındı. Hasta eÅŸini ve küçük oÄŸlunu (Jean Jacques Ampère) Lyon’da bıraktı. EÅŸi 1804′te öldü. Aynı yıl Ampere, Lyon Lisesinde matematik profesörü oldu.

1809′da Paris Politeknik okulunda matematik profesörü olarak göreve baÅŸladı ve bilimsel çalışmalarını sürdürdü. 1814′de enstitü üyeliÄŸine kabul edildi. Elektrik ile manyetizma arasındaki iliÅŸki ve dolayısıyla elektromanyetizma bilimi (kendi deyiÅŸiyle “elektrodinamik”) ile çok yakından ilgileniyordu. 11 Eylül 1820′de Örsted’in, Volta akımına maruz kalan bir iÄŸnenin manyetikleÅŸtiÄŸini keÅŸfettiÄŸini öğrendi. Aynı ayın 18′inde akademiye, bu iliÅŸkili kavramlar hakkında oldukça açıklayıcı bir makale sundu.

Yalnızca elektromanyetizma kavramını açıklayan matematik teorileri oluÅŸturmakla kalmadı ve pek çok yenilerini de öne sürdü. Marseille’de öldü, cenazesi Paris’te gömülüdür. Ölümünden 45 yıl kadar sonra matematikçiler tarafından resmen tanınmıştır.