ANI NEDİR?
Hatıra da denir. Bir kimsenin yaşadığı, gördüğü, içinde bulunduğu olayları, durumları ve yaşantıları sanat değeri taşıyan bir üslûpla anlattığı yazı türüdür. Ünlü yazar Andre Gidé göre anı yazmak, “ölümün elinden bir şey kurtarmaktır. Yahya Kemal’e göre ise “ömrümüz anılardan oluşmuştur. Ömrü ileriye doğru uzatmak pek elimizde olmadığına göre kendimizi geçmişe verip uzun yaşamalıyız.”
Anılar, geçmişte yaşananlara sanatsal, siyasal ve bilimsel açıdan ışık tutmaları açısından önem taşır. Anılar, edebiyatçılar tarafından kaleme alındıklarında daha ilgi çekici ve sanatsal yönü güçlü yapıtlar ortaya çıkar.
Anılar sonradan anımsanarak yazılabildiği gibi, olayın yaşandığı gün sıcağı sıcağına da yazılabilir.
Çoğu yazarlar anılarını günlük olarak not ederler. Ne gün yazıldığını hatırlamak için tarih atılan, çoğu zaman her günün sonunda olup bitenin sıcağı sıcağına anlatıldığı, olaylarla ilgili yorumlar değerlendirmeler yapıldığı yazılara günlük veya günce denir. Pek çok insanın tuttuğu anı (hatıra) defteri bir tür güncedir..
Edebiyatımızda pek çok anı örneği vardır. Örneğin; Ömer Faruk Toprak’ın Gönen Öyküler’i adlı kitabında ve Ahmet Rasim in Falaka adlı kitabında toplanan öyküler çocuklara yönelik anı öykülerdir. Halide Edip Adıvarın Türk ün ateşle İmtihanı, Falih Rıfkı Atay ın Atatürk ün doğumundan ölümüne kadar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu nun Gençlik ve Edebiyat Anıları, Oktay Akbal ın Günlerde, Halikarnas Balıkçısı’nın Mavi Sürgün, Hıfzı Veldet Velidedeoğlu’nun bir lise öğrencisinin millî mücadele anıları anı kitaplarının en iyi örneklerindendir.
Anıların Konusu
Anı konuları genellikle siyasî ve edebî olmak üzere iki kategoriye ayrılmaktadır. Bunlar kesin sınırlandırmalar değildir. Bir siyasî anı kitabında edebî anılar da olabilmektedir. Kimi anı kitapları da toplum içinde belli özellikleriyle seçilmiş kişilerin portrelerinden oluşmaktadır. Anı türünün en bilinen örnekleri cevat şakir kabaağaçlı,yakup kadri karaosmanoğlu,halide edip adıvar ve falih rıfkı atay vermiştir.cevat şakirin mavi sürgün,falih rıfkının çankaya,halide edip in mor salkımlı ev ile türkün ateşle imtihanı ve yakup kadrinin gençlik ve edebiyat hatırıları anı türünün cumhuriyet dönemindeki en güzel örnekleridir
Anı Çeşitleri
Anılar, anı portre ve düz anılar olmak üzere ikiye ayrılır.
Anı portre
Bir yazarın tek bir kişiyle ilgili anılarını yazdığı anı türüdür. bu anı türünde yazar, kişinin çeşitli yönlerini ele alarak portresini çizer. onu, ruhsal ve fiziksel açıdan anılar yoluyla tanıtır. bu türün en iyi örneklerinden birisi Yusuf Ziya Ortaç’ın portreler adlı anı kitabıdır.
Düz anı
Yazarın çeşitli kişiler, dönemler ve olaylarla ilgili anılarını içeren anı türüdür. Muallim Naci’nin Ömerin Çocukluğu, Aziz Nesin’in Böyle Gelmiş Böyle Gitmez’i, Fikret Otyam’ın İsmet Paşa’lı Yıllar’ı düz anı örneklerinden bazılarıdır.
Anı portre ile düz anının farklı yanı; düz anıda, belirli bir döneme ilişkin anıların özellikle belirli bir kişiyi anlatma amacı gütmeksizin anlatılması, anı portrede ise olayların belirli bir kişinin çevresinde anlatılmasıdır
ANININ ÖZELLİKLERİ:
1- Gerçek deneyimleri anlatır.
2- Herhangi bir düşünceyi kanıtlama amacı yoktur; bilgilendirme amacı vardır.
3- Söyleşi havasındadır, dili yalındır.
4- Genellikle öyküleyici anlatım biçimiyle yazılır.
5- Konusunu bir yerden alır.
“Falaka”, Ahmet Rasim in çocukluk günlerini tüm ayrıntılarıyla anlattığı bir anı kitabıdır.
İlköğrenimine Sofular daki mahalle okulunda başlayan Ahmet Rasim, kalfadan yediği dayak üzerine hastalanır ve okuldan ayrılır. gideceği yeni okul da dayak ve falakayla ünlenmiş bir okuldur. Rasim, okulun kapısından girer girmez falakada dayak yiyen birini görür ve okulu bırakıp eve kaçar.
Çocukluğunda yaşadığı tüm bu olaylar Ahmet Rasimin okula karşı büyük bir korku beslemesine neden olmuş, “Falaka” adlı kitabında eğitim ve öğretimde uygulanan dayak yöntemini eleştirmiştir.
Yazılarında dış dünyayı rengi, sesi ve kokusuyla başarılı bir şekilde anlatan Ahmet Rasim, bu kitabında da okul günlerini ve dönemin geleneksel yaşamını incelikle işler.
Benzer Yazılar:
- Türk Edebiyatında Öykünün Yeri – Türk Edebiyatında Öykünün Önemi
- ahmet altan
- İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı
- Edebiyat
- DİNÎ-TASAVVUFÎ TÜRK EDEBİYATI – Tekke Edebiyatı – Tasavvuf Edebiyatı
- Türk Edebiyatında Roman Nasıl Gelişti?
- Kurtuluş Savaşı Kahramanları
- Edebiyatın Bilim Dallarıyla İlişkisi
- Yağmur atacanı dövdüler
- Paragrafla ilgili sorular
Blog > Ansiklopedi > Ne-Nedir > Anı Nedir? Anı Türleri ve Anıların Özellikleri Nedir, Anı Nedir? Anı Türleri ve Anıların Özellikleri Hakkında, Anı Nedir? Anı Türleri ve Anıların Özellikleri nasıldır, Anı Nedir? Anı Türleri ve Anıların Özellikleri ne işe yarar, ne demek, ne demektir